آستین پفی با یک کار ساده ساخته می‌شود: پارچهٔ بیشتری که در سرآستین، و گاهی در پایین آن، چین داده و جمع می‌شود. سختی‌اش در خود چین است. چینی که یک‌جا جمع شده یا زیر دوخت تا خورده، آستین را کج و نامرتب نشان می‌دهد. این آموزش ترتیب کامل دوخت آستین پفی را می‌گوید، از چین دادن سرآستین تا تمام کردن پایین آن با کش یا مچ، برای الگوی آستین پفی زنانه و الگوی آستین پفی دخترانه. نکته‌های آستین پفی بچگانه در یک بخش جدا آمده است.
آستین پفی چه فرقی با آستین ساده دارد
در آستین سادهٔ پارچه‌های تاری‌پودی، سرآستین فقط کمی بلندتر از حلقهٔ آستین است. این اضافه با جمع کردن یکدست، بدون چین، جای گردی شانه را باز می‌کند. روش آن در دوخت بلوز ساده آستین کوتاه آمده است.
در آستین پفی، الگو در سرآستین بلندتر و پهن‌تر شده است. الگوساز آستین پایه را از چند خط عمودی برش می‌دهد، تکه‌ها را از هم باز می‌کند و سرآستین را به همان اندازه بالاتر می‌کشد. نتیجه، پارچه‌ای است که خیلی بیشتر از حلقه است و باید چین داده شود، نه فقط جمع. اگر حجم در پایین آستین هم اضافه شده باشد، پایین آستین هم با کش یا مچ جمع می‌شود و پف از دو طرف شکل می‌گیرد.
فرق آستین پفی با آستین کلوش هم همین‌جاست. در آستین کلوش سرآستین دست نمی‌خورد و حجم فقط در پایین باز می‌شود؛ اگر پایین آستین کلوش را جمع کنید، به آستین پفی نزدیک می‌شود. انواع آستین کلوش در راهنمای آستین کلوش آمده است.
پارچه شکل پف را تعیین می‌کند
| پارچه | شکل پف | نکتهٔ دوخت |
|---|---|---|
| کتان و پارچه‌های نخی کمی خشک | گرد و سرپا | چین را خوب نگه می‌دارد؛ برای اولین آستین پفی بهترین انتخاب |
| ویسکوز | نرم و افتاده | لیز است؛ سنجاق را فقط در اضافهٔ درز بزنید |
| شیفون و پارچه‌های خیلی سبک | هوایی و شفاف | سوزن ظریف، و لبه‌ها را با درز فرانسوی یا سردوز تمیز کنید |
پارچهٔ آستین بهتر است با پارچهٔ بدنه هم‌وزن یا کمی سبک‌تر باشد. پارچهٔ سنگین چین را درشت و ضخیم می‌کند و درز حلقهٔ آستین زیر بار آن پایین می‌کشد. کتان و ویسکوز را پیش از برش بشویید.
اندازهٔ کش یا مچ پایین آستین
کش یا مچ پایین آستین باید با بازو اندازه شود، نه با حدس. جدول سایز استاندارد زنانهٔ سایزها دور بازو را این‌طور می‌دهد، به سانتی‌متر:
| سایز | ۳۶ | ۴۰ | ۴۴ | ۴۸ | ۵۲ |
|---|---|---|---|---|---|
| دور بازو | ۳۱ | ۳۵ | ۳۷٫۵ | ۴۰ | ۴۳ |
این عدد دور بازو در پهن‌ترین قسمت است. لبهٔ آستین کوتاه معمولاً کمی پایین‌تر می‌نشیند، پس بهتر است دور بازو را درست همان جایی بگیرید که لبهٔ آستین قرار است بنشیند.
- کش: طول کش را برابر همان اندازه یا کمی کمتر بگیرید، به‌اضافهٔ حدود ۲ سانتی‌متر برای روی هم افتادن دو سر. کش را دور بازو ببندید و دست را بالا ببرید و خم کنید. نباید رد بیندازد.
- مچ پارچه‌ای: طول مچ برابر دور بازو در همان جا، به‌اضافهٔ حدود ۲ تا ۳ سانتی‌متر جای راحتی و دو اضافهٔ درز. مچ نمی‌کشد، پس باید بدون زور از روی بازو رد شود.
اگر الگو طول کش یا مچ را برای هر سایز داده، از همان شروع کنید و فقط روی بازو امتحانش کنید. اندازه‌گیری درست در آموزش اندازه‌گیری بدن آمده است.
آستین پفی بچگانه
آستین پفی دخترانه همان ترتیب دوخت را دارد، ولی حلقهٔ آستین کوچک است و چین در فضای کمتری جمع می‌شود. برای همین با فاصلهٔ کمتر سنجاق بزنید و آرام‌تر بدوزید. جدول سایز کودک سایزها دور بازو ندارد، پس دور بازوی بچه را خودتان بگیرید، همان جایی که لبهٔ آستین می‌نشیند.
ایمنی در آستین بچه از ظاهر مهم‌تر است:
- کش لبهٔ آستین را کوتاه‌تر از دور بازو نگیرید. کشی که روی بازو جا بیندازد برای بچه ناراحت است و روی پوستش رد می‌اندازد.
- روی آستین منجوق، دکمهٔ ریز، پولک یا پاپیون کوچک ندوزید. هر تزئینی که کنده شود ممکن است به دهان بچهٔ کوچک برسد.
- اگر به‌جای کش از بند گره‌ای برای جمع کردن پایین آستین استفاده می‌کنید، بند را کوتاه و کامل دوخته‌شده بگذارید و برای بچه‌های کوچک بند آویزان نگذارید.
برای انتخاب مدل و پارچهٔ پیراهنی که آستین رویش می‌نشیند، راهنمای الگوی پیراهن دخترانه را ببینید.
اشکال‌های رایج و راه حل
| اشکال | علت معمول | راه حل |
|---|---|---|
| نخ چین وسط کار پاره می‌شود | کوک کوتاه، یا کشیدن همهٔ چین از یک سر | کوک بلند، و کشیدن از هر دو سر به‌جای یک سر |
| چین یک‌جا جمع شده | پخش نکردن چین پیش از سنجاق | بین علامت‌ها پخش کنید و سنجاق را نزدیک هم بزنید |
| چین زیر دوخت تا خورده | دوختن از سمت بدنه یا تند دوختن | از سمت آستین و آرام بدوزید، چین جلوی پایه را صاف کنید |
| ردیف کوک از رو پیداست | ردیف بیرون از اضافهٔ درز زده شده | بعد از دوخت آن را بیرون بکشید |
| شانه پهن و افتاده دیده می‌شود | حجم زیاد آستین روی شانهٔ پهن | کمی کوتاه کردن درز سرشانه |
آستین پفی را می‌شود روی بیشتر بالاتنه‌های ساده سوار کرد، به شرطی که سرآستین بعد از جمع شدن با حلقهٔ آستین جور باشد. یک پایهٔ ساده برای شروع الگوی بلوز ساده آستین کوتاه است. قطعه‌های دیگر را در دستهٔ قطعه‌های الگو ببینید.
برش و علامت‌گذاری
آستین را روی راه پارچه ببرید. چاک‌های جلو و پشت سرآستین، نقطهٔ بالای سرآستین و محدودهٔ چین را با برش کوچک در اضافهٔ درز یا با گچ منتقل کنید. روی بالاتنه هم چاک‌های حلقهٔ آستین را علامت بزنید. بدون این علامت‌ها نمی‌شود چین را درست پخش کرد.
دو ردیف کوک درشت روی سرآستین
طول کوک را روی بلندترین مقدار چرخ بگذارید، معمولاً حدود ۴ تا ۵ میلی‌متر. بین دو علامت چین، دو ردیف دوخت موازی بزنید، هر دو درون اضافهٔ درز: یکی کمی بالاتر از خط دوخت و یکی نزدیک لبه. سر و ته دوخت را برنگردانید و سر نخ‌ها را حدود ۱۰ سانتی‌متر بلند بگذارید.
جمع کردن سرآستین
دو نخ زیرین، یعنی نخ ماسوره، را در یک سر با هم بگیرید و آرام بکشید تا پارچه روی نخ جمع شود. بعد از سر دیگر هم همین کار را بکنید تا چین از دو طرف به وسط برسد. آن‌قدر جمع کنید که طول سرآستین با حلقهٔ آستین بالاتنه یکی شود. سر نخ‌ها را دور سنجاق به شکل ۸ بپیچید تا چین باز نشود.
سنجاق کردن آستین به حلقه
آستین را رو به رو روی حلقهٔ آستین بگذارید. نقطهٔ بالای سرآستین روی درز سرشانه، چاک جلو روی چاک جلو و چاک‌های پشت روی چاک‌های پشت. بین این نقطه‌ها چین را با انگشت یکدست پخش کنید، طوری که هیچ‌جا چین روی هم تا نخورد، و با فاصلهٔ کم سنجاق بزنید.
دوختن آستین
از سمت آستین بدوزید تا چین‌ها را زیر دست ببینید. آرام جلو بروید و پیش از هر چند سانتی‌متر، چین‌های جلوی پایه را صاف کنید تا لبهٔ هیچ چینی زیر دوخت تا نشود. روی خط دوخت بدوزید، یعنی بین دو ردیف کوک درشت یا کمی پایین‌تر از ردیف بالایی. بعد از رو نگاه کنید؛ اگر جایی چین تا خورده، فقط همان چند سانتی‌متر را بشکافید و دوباره بدوزید.
تمیز کردن درز و اتو
دو لبهٔ درز را با هم زیگزاگ یا سردوز کنید. اگر ردیف کوکی از رو دیده می‌شود، آن را بکشید و بیرون بیاورید. درز را به سمت آستین بخوابانید تا زیر پف را نگه دارد. خود پف را صاف اتو نکنید؛ فقط با نوک اتو و بخار روی درز کار کنید، یا آستین را روی بالشتک اتو بگذارید.
پهلو و زیر آستین
لباس را رو به رو تا کنید و پهلو و زیر آستین را با یک درز پیوسته بدوزید. درز زیربغل را دقیق روی هم بیندازید. لبه‌ها را تمیز کنید.
تمام کردن پایین آستین
اگر الگو کش خواسته، لبهٔ آستین را برای تونل باریک دو بار تا کنید و بدوزید، با یک دهانهٔ کوچک، و کش را با سنجاق قفلی رد کنید. اگر الگو مچ دارد، لبهٔ پایین را هم با دو ردیف کوک درشت جمع کنید تا با طول مچ یکی شود و مچ را بدوزید. اندازهٔ کش یا مچ را پیش از بستن دور بازو امتحان کنید.
وسایل لازم
- الگوی آستین پفی و الگوی بالاتنه
- کتان، ویسکوز یا پارچهٔ سبک دیگر
- نخ هم‌رنگ و یک قرقره نخ با رنگ متفاوت برای کوک چین، اگر می‌خواهید راحت‌تر دیده شود
- کش باریک یا پارچهٔ مچ، طبق الگو
- سنجاق قفلی کوچک
- سوزن ته‌گرد و گچ خیاطی
- چرخ خیاطی با دوخت راسته و زیگزاگ
- اتو و بالشتک اتو یا حولهٔ لوله‌شده
الگوهای این آموزش
