آستین کلوش آستینی است که هرچه پایینتر میرود بازتر میشود و با حرکت دست موج برمیدارد. مشکل بیشتر خیاطها با آن دوخت نیست؛ این است که نمیدانند کدام نوع کلوش را میخواهند، حجم را از کجا اضافه کنند و لبهٔ قوسدار را چطور تمیز سجاف کنند. این آموزش این سه را با هم حل میکند و ترتیب دوخت را گامبهگام میگوید.
چهار نوع آستین کلوش
همهٔ آستینهای کلوش یک کار میکنند: حجم را در پایین آستین اضافه میکنند و سرآستین را ساده نگه میدارند. فرقشان در این است که حجم از کجا شروع میشود و چند لبه دارند.
| نوع | حجم از کجا | تکهها | سختی |
|---|---|---|---|
| کلوش یکتکه | از بازو یا آرنج تا لبه، کمکم | یک تکه | ساده |
| آستین با کلوش جدا | از لبهٔ آستین کوتاه یا سهربع | آستین و یک حلقهٔ کلوش | ساده تا متوسط |
| کلوش لایهدار | چند طبقه کلوش روی هم | آستین پایه و چند کلوش | متوسط |
| کلوش دنبالهدار | لبه در پشت دست بلندتر از جلو | یک یا دو تکه با لبهٔ نامتقارن | متوسط |
کلوش یکتکه همان چیزی است که الگوی آستین کلوش زنانه میدهد: یک تکه که بالایش مثل آستین معمولی است و پایینش باز میشود. چون چین در سرآستین ندارد، برای اولین آستین مدلدار مناسب است.
کلوش جدا یک حلقهٔ دایرهای یا نیمدایره است که به لبهٔ یک آستین کوتاه یا سهربع دوخته میشود. موجش از همان خط اتصال شروع میشود و تند و پرحجم است.
کلوش لایهدار چند کلوش است که مثل پله روی هم میافتند. الگوی آستین کلوش لایهدار برای همین ساخته شده و سطحش متوسط است، چون هر طبقه لبهٔ قوسدار جدایی دارد که باید سجاف شود.
کلوش دنبالهدار نامی است که معمولاً برای کلوشی به کار میرود که لبهاش در پشت دست بلندتر از جلوست و وقتی دست پایین است، دنبالهاش به سمت پایین آویزان میشود. ساختش مثل کلوش جداست، فقط شعاع بیرونی در پشت بیشتر از جلو گرفته میشود و لبه با یک قوس نرم از کوتاه به بلند میرسد.
حجم را از پایین اضافه کنید، نه از سرآستین
قاعدهٔ اصلی کلوش این است که سرآستین تغییر نکند. سرآستین باید با حلقهٔ آستین بالاتنه جور باشد؛ اگر حجم را در آنجا اضافه کنید، آستین دیگر کلوش نیست و پفی میشود و باید چین داده شود. برای همین در روش برش و باز کردن، برشها از لبهٔ پایین تا نزدیک خط بازو زده میشوند و فقط در پایین باز میشوند. هر چه برشها بیشتر باز شوند، موج بیشتر میشود.
در کلوش جدا، حساب درست مثل دامن کلوش است، فقط با عددهای کوچکتر. دور لبهٔ آستین را روی خط دوخت بگیرید. برای کلوش کامل آن را بر ۶٫۲۸ تقسیم کنید و برای نیمکلوش بر ۳٫۱۴. مثلاً برای لبهای به دور ۳۲ سانتیمتر، شعاع داخلی کلوش کامل حدود ۵٫۱ سانتیمتر و نیمکلوش حدود ۱۰٫۲ سانتیمتر است. نیمکلوش موج کمتر و آرامتری دارد و پارچهٔ کمتری میخواهد. توضیح کامل این حساب با شکل در اندازهگیری و محاسبهٔ پارچهٔ دامن کلوش آمده است.
سایز و پارچه
آستین کلوش یک الگوی قطعه است و روی بالاتنهای سوار میشود که خودتان انتخاب میکنید. سایز آستین باید با سایز همان بالاتنه یکی باشد. دور بازو را هم چک کنید، چون بالای آستین کلوش مثل آستین معمولی است و باید راحت دور بازو بنشیند. چند ردیف از جدول سایز استاندارد زنانهٔ سایزها:
| سایز | دور بازو | قد آستین |
|---|---|---|
| ۳۸ | ۳۳ | ۵۸ |
| ۴۲ | ۳۶٫۵ | ۵۹ |
| ۴۶ | ۳۸٫۵ | ۶۰ |
| ۵۰ | ۴۱٫۵ | ۶۲ |
عددها اندازهٔ بدن به سانتیمتر است. اگر کلوش را کوتاهتر یا بلندتر میخواهید، قد را از خط بازو به پایین کم و زیاد کنید، نه از سرآستین. روش کلی انتخاب سایز در راهنمای سایز آمده است.
کلوش با پارچهای قشنگ میشود که ریزش دارد. ویسکوز نرم میافتد و موج را آرام نشان میدهد. شیفون سبک است و آستین را هوایی میکند، ولی لیز است و لبهاش زود ریش میشود. کرپ موج را با فرم بیشتری نگه میدارد. پارچهٔ خشک و ضخیم، مثل کتان کلفت یا جین، کلوش را سیخ و پهن نشان میدهد و موج نمیگیرد. ویسکوز و کرپ را پیش از برش بشویید.
لبهٔ قوسدار را چطور تمام کنید
لبهٔ پایین کلوش قوس دارد و بخشی از آن روی اریب پارچه است. دو چیز این لبه را خراب میکند: سجافی که پیش از آویزان کردن زده شود و سجاف پهن. اریب پارچه با وزن خودش کش میآید، پس اگر زود سجاف کنید، بعد از چند روز لبه نامرتب میشود. آستین را یک شب آویزان کنید و بعد لبه را یکدست کنید.
سجاف پهن روی قوس چین میخورد، چون لبهٔ برگشته از جایی که رویش میخوابد بلندتر است. برای کلوش، سجاف باریک بهترین است: سجاف دوبار برگشتهٔ باریک، لبهٔ رول با پایهٔ مخصوص چرخ، یا سردوز رول اگر سردوز دارید. برای شیفون، لبهٔ رول یا سردوز رول تمیزترین نتیجه را میدهد.
ترتیب کلی دوخت بالاتنه و جا انداختن آستین بدون چین در دوخت بلوز ساده آستین کوتاه آمده است و برای آستین کلوش هم همان است. اگر آستینی بدون درز حلقه میخواهید، آستین کیمونو سرخود را ببینید. بقیهٔ قطعهها را در دستهٔ قطعههای الگو پیدا میکنید.
سنجیدن سرآستین با حلقهٔ آستین
پیش از برش، طول خط دوخت سرآستین را از یک سر زیربغل تا سر دیگر با متر روی لبه بگیرید و با دور حلقهٔ آستین جلو و پشت بالاتنه مقایسه کنید. سرآستین باید کمی بلندتر از حلقه باشد تا بدون چین جا بیفتد. اگر الگوی کلوش و بالاتنه از یک سایز و یک جدول باشند، این دو با هم میخوانند.
باز کردن کلوش فقط از پایین
اگر میخواهید آستین سادهای را کلوش کنید، آن را از لبهٔ پایین تا نزدیک خط بازو چند برش موازی بزنید و برشها را فقط در پایین باز کنید. سرآستین دست نمیخورد، پس آستین همچنان در همان حلقه جا میافتد. لبهٔ پایین را با یک قوس نرم دوباره بکشید.

حساب کردن کلوش جدا
برای کلوشی که به لبهٔ آستین کوتاه یا سهربع دوخته میشود، دور لبهٔ آستین را روی خط دوخت بگیرید. برای کلوش کامل این عدد را بر ۶٫۲۸ و برای نیمکلوش بر ۳٫۱۴ تقسیم کنید؛ نتیجه شعاع دایرهٔ داخلی است. شعاع بیرونی برابر شعاع داخلی بهعلاوهٔ قد کلوش و اضافهٔ سجاف است. خط برش داخلی را به اندازهٔ اضافهٔ درز داخلتر بکشید.

برش روی راه پارچه
فلش راه پارچه روی آستین را موازی دورهٔ پارچه بگذارید. لبهٔ پایین کلوش در بخشی از قوس روی اریب میافتد و زود کش میآید، پس تکهها را بیجهت جابهجا نکنید. شیفون را تکلایه یا بین دو لایه کاغذ ببرید تا نلغزد. چاکهای سرآستین را با برش کوچک در اضافهٔ درز منتقل کنید.
دوخت درز زیر آستین و جا انداختن
اگر کلوش جدا دارید، اول لبهٔ داخلی آن را کوک نگهدارنده بزنید، درزش را ببندید، به لبهٔ آستین سنجاق کنید و بدوزید. اضافهٔ درز را باریک کنید، در قوس تا نزدیک دوخت چین بزنید و لبه را زیگزاگ کنید. بعد آستین را مثل آستین معمولی جا بیندازید: نقطهٔ بالای سرآستین روی درز سرشانه، چاک روی چاک.
آویزان کردن و سجاف باریک
لباس یا آستین دوخته را دستکم یک شب آویزان کنید تا بخشهای اریب لبه کش بیایند. بعد لبه را دوباره یکدست کنید و با سجاف باریک، مثلاً لبهٔ رول یا سجاف دوبار برگشته در حدود ۵ میلیمتر، تمام کنید. سجاف پهن روی لبهٔ قوسدار چین میخورد.
وسایل لازم
- الگوی آستین کلوش همسایز بالاتنه
- متر نرم و خطکش
- ماشینحساب، اگر کلوش جدا میسازید
- قیچی تیز و سوزن تهگرد ظریف
- سوزن چرخ نو و ظریف برای شیفون و ویسکوز
- چوبلباسی برای آویزان کردن آستین
- اتو و میز اتو
الگوهای این آموزش







