آستین کیمونو سرخود آستینی است که با بدنه یکجا بریده میشود. نه حلقهٔ آستین دارد، نه سرآستینی که باید بدون چین جا بیفتد. برای همین خیلیها اولین مانتو یا بلوز خود را با آن میدوزند. ولی همین سادگی دو مسئلهٔ تازه میآورد: تکهٔ پهنی که پارچهٔ بیشتری میخواهد و قوس زیربغلی که اگر محکم نشود، پاره میشود. این آموزش فرق آن را با آستین جدا میگوید و دوختش را گامبهگام.
آستین سرخود، آستین جدا و آستین خفاشی
در آستین جدا، بدنه یک حلقهٔ آستین دارد و آستین یک تکهٔ جداست که در آن جا میافتد. در آستین سرخود، خط شانه بدون درز از گردن تا مچ ادامه پیدا میکند و زیر بغل یک قوس پیوسته است. آستین خفاشی هم سرخود است، با این فرق که زیربغل خیلی پایینتر و پهنتر است و تا نزدیک کمر به بدنه میرسد. مرز این نامها دقیق نیست؛ آنچه واقعاً فرق میگذارد زاویهٔ آستین و عمق زیربغل است.
| آستین جدا | آستین کیمونو سرخود | |
|---|---|---|
| درز حلقهٔ آستین | دارد | ندارد |
| جا انداختن سرآستین | لازم است | لازم نیست |
| فرم روی شانه | دقیق و نشسته | نرم و افتاده |
| آزادی بالا بردن دست | با الگوی درست خوب | به زاویهٔ آستین بستگی دارد |
| پارچه | تکهها کوچک و جدا | تکهها پهن، پارچهٔ بیشتر |
| نقطهٔ حساس دوخت | سرآستین | قوس زیربغل |
زاویهٔ آستین: آزادی دست یا فرم صاف
هر آستین سرخودی بین دو چیز انتخاب میکند. اگر آستین تقریباً افقی از شانه بیرون بیاید، دست راحت بالا میرود، ولی وقتی دست پایین است، زیر بغل پارچهٔ زیادی چین میخورد. اگر آستین با زاویهٔ تند رو به پایین بیاید، لباس در حالت ایستاده صافتر دیده میشود، ولی بالا بردن دست زیربغل را میکشد. برای همین الگوهای سرخودی که آستین تنگ و رو به پایین دارند، گاهی یک تکهٔ لوزی زیربغل اضافه میکنند تا حرکت دست آزاد شود.
مانتوها و بلوزهای کیمونو معمولاً گشادند و زاویهٔ آستینشان به افقی نزدیکتر است، پس بیشترشان به تکهٔ لوزی نیاز ندارند. اگر الگو را عوض نمیکنید، زاویه همان است که در الگو آمده و بهتر است دستش نزنید، چون قوس زیربغل جلو و پشت باید همطول بمانند تا روی هم دوخته شوند.
پارچه چقدر پهن باشد
چون آستین و بدنه یک تکهاند، پهنای تکه از وسط جلو یا وسط پشت تا سر آستین است. یک حساب تقریبی با جدول سایز استاندارد زنانهٔ سایزها: در سایز ۴۰، کل سرشانه ۳۸٫۵ و قد آستین ۵۹ سانتیمتر است. نصف سرشانه حدود ۱۹ سانتیمتر است. اگر آستین بلند تقریباً افقی باشد، پهنای تکه از وسط تا مچ حدود ۷۸ سانتیمتر میشود، بدون اضافهٔ درز و گشادی. پارچهٔ ۱۵۰ سانتی وقتی از وسط تا شود، فقط ۷۵ سانتیمتر پهنا دارد. اگر آستین با زاویهٔ حدود ۴۵ درجه پایین بیاید، همین فاصله در پهنای پارچه حدود ۶۱ سانتیمتر میشود و جا میگیرد.
پس پیش از خرید، تکهٔ الگو را روی پارچهٔ تاشده بچینید یا پهنای تکه را با متر بگیرید. اگر جا نشد، سه راه دارید: پارچهٔ پهنتر، چیدن تکهها روی پارچهٔ باز بهجای تاشده، یا آستین کوتاه. آستین کوتاه سرخود تقریباً روی هر پارچهای جا میگیرد. روش چیدن و برش در برش پارچه با الگوی آماده آمده است.
سایز را با دور سینه انتخاب کنید
در آستین سرخود، سرشانه و حلقهٔ آستین جدا نیستند که با هم جور شوند، پس سایز را با دور سینه بردارید. اگر از الگوی آستین کیمونو سرخود استفاده میکنید، سایز آن باید با سایز بدنهای که به آن وصل میشود یکی باشد. برای یک مانتوی کامل با همین آستین، الگوی مانتو کیمونو زنانه و برای قد بلند الگوی مانتو کیمونو بلند آستین سرخود آمادهاند. روش گرفتن دور سینه در آموزش اندازهگیری بدن آمده است.
چرا قوس زیربغل را محکم میکنیم
در آستین جدا، فشار بالا بردن دست روی درز حلقهٔ آستین پخش میشود. در آستین سرخود، همهٔ این فشار روی یک قوس کوتاه زیر بغل جمع میشود. این قوس باید چین بخورد تا صاف بنشیند، و چین زدن اضافهٔ درز آن را ضعیفتر میکند. نوار کوتاهی که روی خط دوخت قوس دوخته میشود، این ضعف را جبران میکند و نمیگذارد پارچهٔ اریب زیربغل کش بیاید. کوک کوتاهتر روی قوس هم دوخت را محکمتر میکند.
اگر آستین را از اول جدا میخواهید و جا انداختن سرآستین را تمرین کنید، دوخت بلوز ساده آستین کوتاه را ببینید. برای آستینی که در پایین باز و موجدار میشود، آستین کلوش را بخوانید. مدلهای دیگر مانتو در دستهٔ مانتو هستند.
چیدن تکهٔ پهن روی پارچه
تکهٔ جلو و پشت با آستین یکجاست و پهنترین تکهٔ لباس شماست. پیش از خرید یا برش، تکه را روی پارچهٔ تاشده بچینید و ببینید سر آستین داخل پهنا میافتد یا نه. فلش راه پارچه معمولاً موازی وسط جلو و وسط پشت است، نه موازی خط آستین.

کوک نگهدارنده و درز شانه
روی گودی یقه، کمی داخل خط دوخت و درون اضافهٔ درز، کوک نگهدارنده بزنید. بعد جلو و پشت را رو به رو بگذارید و درز شانه و روی آستین را با یک دوخت پیوسته از یقه تا لبهٔ آستین بدوزید. لبهها را زیگزاگ یا سردوز کنید و درز را اتو کنید.
تمام کردن یقه
یقه را طبق برگهٔ راهنمای الگو با مغزی یا نوار اریب تمام کنید. چون آستین هنوز باز است، لباس صاف روی میز میماند و کار یقه راحتتر از هر وقت دیگری است.
درز زیر آستین و پهلو
لباس را رو به رو تا کنید و درز را از لبهٔ آستین تا پایین لباس با یک دوخت پیوسته بدوزید. روی قوس زیربغل طول کوک را کمی کوتاهتر کنید و آرام و دقیق روی قوس بچرخید؛ گوشهٔ تیز نسازید، چون گوشه نقطهٔ فشار میشود.
محکم کردن قوس زیربغل
یک تکه نوار به طول حدود ۷٫۵ سانتیمتر را وسط قوس زیربغل روی خط دوخت بگذارید و با همان خط بدوزید. بعد اضافهٔ درز را در قوس چند بار تا نزدیک دوخت چین بزنید، بدون بریدن دوخت، و در محدودهٔ نوار باریک کنید. درز را باز یا خوابیده اتو کنید.

سجاف آستین و پایین
لباس را بپوشید، دستها را بالا ببرید و قد آستین و لباس را جلوی آینه چک کنید. لبهٔ آستین و پایین لباس را دو بار برگردانید، اتو کنید و از رو نزدیک لبهٔ تا بدوزید.
وسایل لازم
- الگوی بدنه با آستین سرخود
- پارچه با پهنای کافی برای تکهٔ پهن آستین و بدنه
- نوار پنبهای صاف و بیکش، مثل نوار جناغی، به عرض حدود ۱ سانتیمتر
- قیچی پارچه و قیچی کوچک
- سوزن تهگرد، گچ خیاطی و متر
- اتو و بالشتک اتوی درز یا حولهٔ لولهشده
الگوهای این آموزش








